در دنیای پرترافیک امروز، یک مجتمع تجاری موفق تنها با تنوع برندها و جذابیت ویترینها تعریف نمیشود؛ پاکیزگی محیط و حس بهداشتی بودن فضا نیز در تجربه مشتریان نقشی اساسی ایفا میکند. اما آنچه گاهی از دید مدیران پروژهها و حتی پیمانکاران غافل میماند، نقش حیاتی طراحی داخلی در تسهیل یا دشوارتر کردن فرآیند نظافت روزانه این فضاهاست.
کفپوش؛ اولین خط تماس با آلودگی
جنس و رنگ کفپوش، مستقیماً بر کیفیت بصری نظافت اثر میگذارد. بهعنوان مثال، کفپوشهایی با سطح صاف و براق مانند سنگهای گرانیتی تیره، در برابر خطوخش و گرد و غبار مقاومت بصری پایینی دارند و هر اثر پا یا لکهای را نمایان میکنند. در حالی که کفپوشهایی با بافت مات یا ترکیب رنگهای گرمتر، آلودگیهای سطحی را کمتر نشان میدهند و از نظر نگهداشت، مقرونبهصرفهتر هستند. همچنین استفاده از درز زیاد در طراحی کف، باعث تجمع گرد و غبار و دشواری در شستوشو میشود. بهتر است تا حد امکان از کفپوشهایی با درزهای محدود یا اتصالهای ضدآب استفاده شود تا شستوشوی صنعتی با اسکرابر و واترجت بهآسانی انجام گیرد.
شیشهها و ویترینها؛ شفافیت، اما پرزحمت
شیشهها عنصر جداییناپذیر طراحی مدرن هستند، اما استفادۀ گسترده از آنها بدون در نظر گرفتن دسترسی برای نظافت، بهزودی به مشکلی آزاردهنده تبدیل میشود. ویترینهایی که تا سقف امتداد دارند یا در گوشههای باریک قرار گرفتهاند، دسترسی نظافتچیها را محدود کرده و نیازمند ابزارهای خاص مانند تیهای تلسکوپی یا نردبانهای کشویی هستند.
طراحی مدبرانه باید پیشبینی کند که دسترسی به تمام سطوح شیشهای، بهویژه در نمای بیرونی، چگونه امکانپذیر خواهد بود. تعبیۀ قلابهای مخصوص بند ایمنی یا مسیرهای حرکت بالابر نفر از ابتدا در نقشه سازه لحاظ شود.
سرویسهای بهداشتی؛ گره خوردن طراحی با بهداشت
در طراحی سرویسهای بهداشتی عمومی مجتمعها، انتخاب مصالحی چون کاشیهای دیواری لعابدار، سنگهای ضدلغزش کف، و شیرآلات هوشمند، میتواند هم به کاهش مصرف آب کمک کند و هم پروسه نظافت را سادهتر کند.
تعبیه فواصل مناسب بین توالتها، استفاده از پارتیشنهای آنتیباکتریال، طراحی مناسب کف برای هدایت آب و فاضلاب، و تعبیه جایگاههای مجزای نگهداری ابزار نظافت (مانند شیلنگ، برس یا سطل) از جمله نکاتی است که در مرحله طراحی اگر لحاظ نشود، بعداً با هزینه و سختی زیادی باید جبران گردد.
نورپردازی؛ کمک به دیدهشدن آلودگی
شاید در نگاه اول، نورپردازی ارتباط مستقیمی با نظافت نداشته باشد، اما در واقع طراحی هوشمندانه نور میتواند به دیده شدن آلودگیهای سطحی کمک کند. فضاهایی که نور کمتری دارند، مستعد مخفی کردن لکهها، گرد و خاک یا حتی حشرات مردهاند و ممکن است تا مدتها بدون نظافت باقی بمانند.
پیشنهاد میشود در فضاهای پرتردد مانند ورودیها، راهروهای منتهی به سرویسها و کنار آسانسورها از نور سفید و با شدت کافی استفاده شود. همین نکته ساده، هزینههای بازرسی و بازبینی را کاهش داده و کیفیت نظافت را بالا میبرد.
طراحی مبلمان ثابت و عناصر دکوراتیو
وجود مبلمانهای حجیم یا دکورهای زمینی در مسیرهای رفتوآمد، علاوه بر کاهش دسترسی برای نظافت کف، گاهی باعث پنهان شدن زبالهها یا گردوغبار میشود. بهتر است مبلمان عمومی مانند صندلیهای انتظار یا نیمکتها، طوری طراحی یا انتخاب شوند که دارای پایههای بلند یا فضای خالی زیر باشند تا جاروبرقی و تی صنعتی بهراحتی از زیر آنها عبور کند. همچنین گیاهان مصنوعی بزرگ یا استندهای تبلیغاتی متحرک باید طوری جانمایی شوند که مانع دسترسی به گوشهها و دیوارهها نشوند.
***
نظافت در یک مجتمع تجاری، صرفاً وظیفه تیم خدمات نیست؛ بلکه ماحصل یک طراحی هوشمندانه، انتخاب مصالح مناسب و جانمایی اصولی اجزای داخلی است. اگر در مرحله طراحی، نگاهی همزمان به زیباییشناسی و نگهداشت فضا داشته باشیم، هزینههای بلندمدت کاهش مییابد و تجربه مشتری بهطرز محسوسی ارتقا پیدا میکند.
این مطلب در شمارۀ 47 ماهنامۀ ویکیکلین و در صفحات 10 و 11 منتشر شده است.
لینک کوتاه: https://wikiclean.ir/tla3
