داود مهرایی – موضوع نظافت در تمامی صنایع همیشه از موضوعات مورد چالش بوده است. نظافت واحدهای مختلف، نظافت آلودگی‌های مختلف، نظافت دستگاه‌ها و تجهیزات مختلف و … که هر کدام نیازمند تجهیزی جداگانه است. در صنایع سنگین مانند صنایع فولادی و نفتی، به دلیل حجم بالای تولید آلودگی، موضوع نظافت بیش از سایر صنایع اهمیت داشته و مورد توجه قرار می‌گیرد.

تولید آلودگی و ماندگاری آن مخصوصا در حجم بسیار بالا در فضاهای کاری از قبیل انبار، فرآوری، تولید و … علاوه بر کاهش بازدهی در روند کارها، باعث استهلاک دستگاه‌ها و تجهیزات نیز می‌شود. استهلاک دستگاه‌ها و از رده خارج شدن آنها و یا نیاز به تعمیر این دستگاه‌ها و تجهیزات که توقف در روند کارها و خاموش کردن دستگاه‌ها را در پی دارد، همواره باعث تحمیل خسارت‌های سنگین به هر مجموعه خواهد شد. لذا برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی، نظافت، سرویس و نگهداری صحیح از تجهیزات همیشه باید در دستور کار قرار بگیرد و به آن توجه شود.

در بین دستگاه‌های مختلف نظافتی، واترجت یکی از پرکاربردترین دستگاه‌ها است. این دستگاه که آب را با فشار بالا بر روی سطح می‌پاشد کاربردهای گوناگونی دارد. این کاربرد از شست‌وشوهای ساده سطوح تا لایه‌برداری و کندن لایه‌های سخت رسوب را شامل می‌شود.

هرچه میزان سختی آلودگی بیشتر باشد نیاز به استفاده از فشار بالاتر و یا کمک گرفتن از تجیهزات جانبی نیز بیشتر می‌شود. به عنوان مثال شست‌وشوی خاک نشسته بر روی سطح خودرو با واترجت معمولی با حدود 150 بار فشار به راحتی انجام خواهد شد اما برداشتن لایه رنگ اپوکسی از سطوح خاص در صنایع پتروشیمی به واترجت فوق فشار بالای 500 بار به کمک سندبلاست نیاز دارد.

در این مطلب قصد داریم در مورد یکی از کاربردهای واترجت فوق فشار قوی در صنایع سنگین صحبت کنیم.

در واترجت‌ها دو مؤلفه فشار و دِبی، مهمترین نشانگرهای میزان عملکرد دستگاه هستند. در واترجت‌های صنعتی فشار و دِبی از 150 بار و 10 لیتر در دقیقه شروع شده و تا چند هزار بار و حدود 40 لیتر در دقیقه ادامه دارد.

از مهمترین آلودگی‌های موجود در این صنایع وجود رسوب آهکی در تجهیزات مختلف است. تجمع رسوب در مخازن یا لوله‌ها باعث ایجاد خوردگی، خرابی و همچنین کاهش کارایی آن دستگاه می‌شود. از آنجا که رسوب شکل گرفته در این تجهیزات در شرایط سخت ایجاد می‌شود، دارای سختی و مقاومت بالاست که این موضوع، کار نظافت و تمیزکردن آن را به شدت دشوار می‌کند.

بهترین راه برای از بین بردن این آلودگی استفاده از واترجت فوق فشار قوی است که آب را با فشار بسیار بالا (500 بار یا بالاتر) و اصطلاحا به صورت سوزنی و دوار (توسط نازل روتاری) به رسوب ایجاد شده بپاشد. فشار بسیار بالا به همراه ضربه ایجاد شده توسط آب باعث کنده شدن رسوب از سطح می‌شود.

در صورتی که این رسوب در داخل مجاری و لوله‌هایی مانند مبدل‌های حرارتی ایجاد شده باشد، باید از نازل‌های مخصوص برای انجام این کار استفاده کرد. برای نظافت این نوع فضاها، شیلنگ مستقیما به داخل لوله هدایت شده و آب با فشار بسیار بالا از نازل متصل به سر شیلنگ که جهت خروج آب به صورت عمود بر جهت شیلنگ و کمی مایل به عقب است خارج می‌شود. آب پرفشار خارج شده از نازل، رسوب جداره لوله را کنده و به دلیل جهت پاشش آب که به سمت عقب است، آلودگی‌های کنده شده به سمت بیرون پرتاب می‌شوند.

نظافت با استفاده از واترجت علاوه بر صرف انرژی کمتر نسبت به سایر روش‌های فیزیکی از قبیل استفاده از برس زبر یا سمباده و یا استفاده از قلم و چکش، باعث افزایش سرعت کار و همچنین کاهش آسیب به سازه یا تجهیز مورد نظافت خواهد شد.

در پایان توصیه می‌شود در هنگام تهیه واترجت مخصوصا در صنایع سنگین حتما موارد و شرایط گوناگون موجود در مجموعه در نظر گرفته شود. نوع آلودگی، حجم آلودگی، نوع سطح مورد نظافت، برنامه نظافت و … مواردی هستند که عدم توجه به آنها ممکن است باعث اشتباه در انتخاب دستگاه مناسب شود. در صورت تهیه واترجت اشتباه و عدم استفاده از دستگاه و تجهیزات مناسب، نه تنها نیاز مجموعه در امر نظافت محقق نخواهد شد، بلکه باعث از دست رفتن سرمایه قابل توجهی می‌شود و حتی ممکن است خسارات گوناگون و ناخواسته‌ای را به دنبال داشته باشد.

***

1- تفاوت عمده واترجت‌های صنعتی با واترجت‌های خانگی در نوع مواد استفاده شده در تولید آنهاست. کیفیت مواد استفاده شده در واترجت‌ها میزان استفاده از این دستگاه‌ها را تعیین می‌کند. واترجت‌های خانگی برای تعداد استفاده کم، کوتاه مدت و در حد هفته‌ای یکبار ساخته شده‌اند، در صورتی که واترجت‌های صنعتی برای استفاده روزانه و طولانی مدت طراحی و تولید می‌شوند.

2- از واترجت‌های با فشار بالای 1000 بار برای جرم‌برداری‌های سخت مانند شست‌وشو یا رنگ‌برداری بدنه کشتی و یا در فشارهای بالاتر برای اموری مانند تخریب بِتُن استفاده می‌شود.

این مطلب در شماره 40 نشریه ویکی‌کلین و در صفحه 16، منتشر شده است. برای مشاهده آنلاین تمامی صفحات این شماره اینجا را کلیک کنید.

لینک کوتاه: https://wikiclean.ir/e9vs